17 / 8 / 1379 شنبه درس شمارهء ( 254 ) كتاب النكاح / سال سوم بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ خلاصهء درس قبل و اين جلسه : در جلسات قبل ، دربارهء حرمت ابد در عقد محرم سخن گفته شد و جمع مشهور بين علماء در روايات مسأله با تفصيل بين عالم و جاهل طرح و اشكال مرحوم حاج شيخ بر اين جمع كه لازمهء آن حمل مطلق بر فرد نادر است عنوان گرديد . در اين جلسه ، اين جمع و اشكال آن را با تفصيل بيشتر مطرح ساخته ، سپس بحث كلى علت حمل مطلق بر مقيد را آورده و خواهيم گفت كه وجه صحيح در اين باب اين است كه از ورود مقيد مىفهميم كه يا مطلق در مقام بيان نبوده و يا قرائنى همراه مطلق بوده كه به ما نرسيده است ، با عنايت به اين بحث كلى ، حمل مطلق بر فرد نادر را صحيح مىدانيم ، البته در جايى كه تناسبات حكم و موضوع با اين حمل مساعدت كند . در ادامهء جلسه ، به نقل اقوال علماء ( قطعاً يا احتمالًا ) پرداخته ، نسبت قول به حرمت ابد على وجه الاطلاق را به سيد مرتضى انكار ورزيده و در نسبت اين قول به صدوق و سلّار نيز ترديد مىنماييم ، در ادامه ، با اشاره به كلام علامه و صاحب حدائق ، فتواى تعدادى از علماء را مبنى بر دخالت داشتن دخول در حرمت ابد ( در عقد محرم از روى جهل ) نقل مىكنيم . * * * الف ) كلام مرحوم حاج شيخ دربارهء كيفيت جمع روايات مسأله : 1 ) اشكال به نحوهء جمعى كه اشهر فقهاء بين روايات كرده‌اند و اثبات مدعاى آنها به طريق ديگر : در جلسهء قبل گفته شد كه اشهر بين فقهاء اين است كه بين رواياتى كه حرمت ابد